Iedereen die een autokleur heeft uitgekozen in een showroom, kent het: buiten ziet de kleur er ineens anders uit. Dat is geen inbeelding. Licht heeft grote invloed op hoe we kleur waarnemen. Met de opkomst van ledverlichting in werkplaatsen, showrooms en straten is dat onderwerp actueler dan ooit. Waarom ziet lak er onder verschillende lichtbronnen anders uit?
Kleur is licht
Een object heeft geen kleur van zichzelf. Het weerkaatst een deel van het licht dat erop valt en neemt de rest op. De kleur die we zien, hangt dus af van welk licht er op het object valt. Daglicht bevat alle kleuren van het spectrum. Kunstlicht bevat vaak een beperkter of anders verdeeld spectrum.
Ledverlichting
Ledlampen zijn zuinig en worden steeds meer gebruikt. Maar niet elke ledlamp geeft alle kleuren even goed weer. De kleurweergave wordt uitgedrukt in de CRI waarde. Hoe hoger die waarde, hoe natuurgetrouwer kleuren worden weergegeven. Goedkope ledlampen kunnen kleuren vervormen.
Metamerie
Soms lijken twee kleuren onder het ene licht precies gelijk, maar onder een ander licht duidelijk verschillend. Dat heet metamerie. Het ontstaat doordat de twee lakken met verschillende pigmenten zijn gemaakt. Bij kleurmatching is dat een bekend probleem. Een reparatie die in de werkplaats perfect lijkt, kan buiten afwijken.
Daglicht als referentie
Professionele spuiterijen beoordelen kleuren daarom altijd in daglicht of onder speciale lampen die daglicht nabootsen. Ook wordt de kleur onder verschillende lichtbronnen bekeken om metamerie uit te sluiten. Een proefstaal wordt bij voorkeur buiten beoordeeld.
Effectlakken
Bij metallic en parelmoerlakken is het effect nog groter. Die lakken veranderen van kleur en helderheid afhankelijk van de kijkhoek en de lichtbron. Onder een spotlight in de showroom kunnen ze heel anders ogen dan op een bewolkte dag buiten.
Kleur kiezen voor een vloot
Wie een bedrijfskleur kiest, doet er goed aan die te beoordelen in daglicht, op een groot staal en vanuit verschillende hoeken. Een kleur die in een showroom of op een scherm mooi lijkt, kan buiten tegenvallen. Bekijk de kleur ook bij bewolkt weer en in de zon.
Straatverlichting
Ook de straatverlichting verandert. Veel gemeenten vervangen oude natriumlampen door led. Onder oranje natriumlicht zagen kleuren er heel anders uit dan onder wit ledlicht. Voertuigen die ’s avonds worden gezien, komen daardoor anders over.
Werkplaatsverlichting
Een goede werkplaats heeft verlichting met een hoge kleurweergave. Zo kan de spuiter tijdens het werk de kleur goed beoordelen.
Vertrouw niet op één lichtbron
Beoordeel een kleur altijd onder meerdere omstandigheden.
Kleurwerk is vakwerk
Het beoordelen van kleur vraagt ervaring en een getraind oog.
Bij Roeffen Repaint
Wij beoordelen proefstalen in daglicht en kleuren bij tot de kleur onder elk licht aansluit.
Het moment van de dag
Ook in daglicht verandert kleur. Ochtendlicht is anders dan middaglicht, en bewolkt weer anders dan zon. Daarom beoordelen ervaren spuiters kleuren bij voorkeur op een moment met neutraal daglicht en vanuit verschillende hoeken.
Tips voor kleurkeuze
Bekijk een proefstaal naast het voertuig, buiten, op ooghoogte en van een paar meter afstand.