De spatzone: het zwaarste stuk van elke constructie op zee

Elke constructie in zee heeft een zone die zwaarder wordt belast dan de rest: de spatzone. Dat is het gebied waar golven en getij de constructie afwisselend nat en droog maken. Hier gaat corrosie het snelst en is de bescherming het moeilijkst. Ook bij havens, sluizen en kades is de spatzone het grootste aandachtspunt.

Wat de spatzone is

De spatzone ligt boven de gemiddelde waterlijn, waar golven, getij en spatwater de constructie steeds nat maken. Het staal is er afwisselend nat en droog, en krijgt veel zuurstof. Die combinatie van zout water, zuurstof en drogen versnelt corrosie sterk. Daaronder, in de getijdenzone en het ondergedompelde deel, is de situatie weer anders.

Waarom kathodische bescherming hier niet genoeg is

Onder water wordt staal vaak extra beschermd met kathodische bescherming, bijvoorbeeld met opofferingsanodes. Die werkt alleen als het staal in contact is met water. In de spatzone is het staal een groot deel van de tijd droog, waardoor kathodische bescherming niet goed werkt. De coating moet daar dus alles doen.

Mechanische belasting

Naast corrosie krijgt de spatzone veel mechanische belasting. Golven, drijvend afval, ijs en aanleggende schepen kunnen de coating beschadigen. Daarom wordt hier vaak gekozen voor zeer taaie en dikke systemen, zoals versterkte epoxy’s, glasvlok systemen of polyurea.

Problemen in de praktijk

Coatingfabrikanten melden dat bij offshore windfunderingen vroegtijdige aantasting is gezien, vooral in de spatzone. Sommige systemen die op papier voldeden, bleken in de praktijk minder goed te presteren. Dat heeft geleid tot strengere testen en nieuwe normen.

Extra laagdikte en marge

In de spatzone wordt vaak een grotere laagdikte aangehouden dan elders. Soms wordt ook een extra hoeveelheid staal, een corrosietoeslag, meegenomen in het ontwerp, zodat de constructie ook na enig materiaalverlies sterk genoeg blijft.

Op land ook een spatzone

Het principe van de spatzone geldt ook op land. Denk aan de onderkant van een trailer die door opspattend water en pekel wordt getroffen, of de wielkasten van een vrachtwagen. Ook daar is de belasting groter dan op de rest van het voertuig, en ook daar is extra bescherming zinvol.

Inspectie en onderhoud

Omdat de spatzone het snelst achteruitgaat, is het ook de plek waar inspectie het belangrijkst is. Bij havens en kades wordt de spatzone regelmatig gecontroleerd en waar nodig hersteld.

Voorbereiding als sleutel

Ook hier geldt: de beste coating faalt op een slecht voorbereide ondergrond. Stralen tot een hoge reinheid en een goede laagopbouw zijn essentieel.

Lessen voor ander materieel

Wie begrijpt waarom de spatzone zo kwetsbaar is, kijkt anders naar de zwakke plekken van zijn eigen materieel.

Gerichte bescherming

De slimste aanpak is gerichte extra bescherming op de plekken die het zwaarst worden belast.

Bij Roeffen Repaint

Wij besteden extra aandacht aan de zwaarst belaste zones van een object, op zee en op land.

Ook in de binnenvaart

Ook bij binnenvaartschepen, steigers en kades in rivieren is de zone rond de waterlijn het kwetsbaarst. Wisselende waterstanden zorgen ervoor dat een groot deel van de constructie afwisselend nat en droog is. Daar loont een zwaardere opbouw.