Kathodische bescherming en coatings: hoe twee systemen samenwerken

Bij constructies onder water of in de grond wordt corrosiebescherming vaak in twee lagen geregeld: een coating en kathodische bescherming. Die twee systemen vullen elkaar aan. Samen zorgen ze ervoor dat staal tientallen jaren mee kan gaan in zeer agressieve omstandigheden. Hoe werkt dat?

Wat kathodische bescherming is

Corrosie is een elektrochemisch proces. Bij kathodische bescherming wordt dat proces zo beïnvloed dat het staal niet meer corrodeert. Dat kan op twee manieren: met opofferingsanodes van een onedeler metaal zoals zink of aluminium, of met een systeem dat een kleine elektrische stroom door de constructie stuurt. In beide gevallen wordt het staal beschermd.

Opofferingsanodes

Opofferingsanodes zijn blokken metaal die aan de constructie worden bevestigd. Omdat ze onedeler zijn dan staal, corroderen zij in plaats van het staal. Na verloop van tijd zijn ze op en moeten ze worden vervangen. Je kent ze misschien van boten, waar zinkanodes op de romp of de schroefas zitten.

Waarom ook een coating

Kathodische bescherming alleen kost veel energie of anodemateriaal, omdat het hele staaloppervlak moet worden beschermd. Een coating schermt het grootste deel van het oppervlak af. Kathodische bescherming hoeft dan alleen de plekken te beschermen waar de coating beschadigd is. Zo gaan de anodes veel langer mee.

De coating moet ertegen kunnen

Niet elke coating is geschikt om te combineren met kathodische bescherming. Bij de bescherming ontstaan rond beschadigingen chemische reacties die de coating kunnen laten loslaten. Dat heet kathodische onthechting. Coatings voor deze toepassingen worden daarop getest, bijvoorbeeld volgens de eisen in ISO 12944 deel 9.

Waar het wordt toegepast

De combinatie wordt toegepast bij scheepsrompen, offshore funderingen, pijpleidingen, damwanden, sluizen en havenconstructies. Voor offshore windfunderingen is een eigen norm verschenen voor kathodische bescherming. Ook bij binnenvaartschepen en werkschepen is het gebruikelijk.

Boven water werkt het niet

Kathodische bescherming werkt alleen in water of vochtige grond. Boven water, en grotendeels ook in de spatzone, moet de coating alles doen. Daarom krijgen die zones vaak een zwaardere opbouw.

Onderhoud

Bij periodiek onderhoud worden de anodes gecontroleerd en zo nodig vervangen, en wordt de coating geïnspecteerd. Bij schepen gebeurt dat vaak tijdens een dokbeurt. Dan kan ook de onderwaterlaag worden hersteld.

Afstemming

Coating en kathodische bescherming moeten op elkaar zijn afgestemd. Daarom worden ze vaak door verschillende specialisten in overleg ontworpen.

Twee systemen, één doel

Samen geven ze een bescherming die veel verder gaat dan elk systeem apart.

Voor de eigenaar

Voor de eigenaar betekent het dat zowel de coating als de anodes aandacht verdienen bij onderhoud.

Bij Roeffen Repaint

Wij verzorgen het stralen en de coating van vaartuigen en offshore onderdelen, volgens het systeem dat bij het gebruik past.

Voorbeelden in de praktijk

Bij binnenvaartschepen zijn zinkanodes op de romp een vertrouwd beeld. Bij damwanden en havenconstructies wordt vaak met een stroomsysteem gewerkt.

Inspectie onder water

Inspectie onder water gebeurt bij grote constructies door duikers of met camera’s. Daarbij worden de coating en de anodes beoordeeld en wordt de werking van het systeem gemeten.