Kunstmatige intelligentie dringt door in elke branche, ook in de lakwereld. Lakfabrikanten bieden software die op basis van een meting razendsnel een kleurrecept berekent, en er wordt geëxperimenteerd met systemen die met camera’s en algoritmes kleurverschillen beoordelen. Wat kan software al, en waar blijft het oog van de vakman onmisbaar?
Hoe kleurmatching traditioneel werkt
Bij kleurmatching wordt de kleur van een bestaand voertuig nagemaakt. Vroeger gebeurde dat vooral op basis van de kleurcode en het oog van de spuiter, met veel proberen en bijmengen. Tegenwoordig wordt vaak een spectrofotometer gebruikt, een apparaat dat de kleur nauwkeurig meet. Op basis van die meting zoekt software in een database naar het best passende recept.
Wat software al kan
Moderne kleursoftware kan op basis van een meting binnen seconden een recept voorstellen, inclusief aanpassingen voor verouderde lak. Systemen leren van eerdere metingen en correcties. Daardoor wordt het eerste voorstel steeds beter. Voor effen kleuren levert dat vaak al een recept op dat zeer dichtbij komt.
Waar het lastiger wordt
Bij metallic en parelmoerkleuren is kleurmatching complexer. De kleur verandert met de kijkhoek en hangt sterk af van hoe de lak wordt gespoten. Ook bij zeer oude, verweerde lak of bij grote vlakken met verschillende verouderingsgraden is een meting niet altijd representatief. Software kan dan een goed vertrekpunt geven, maar geen garantie.
Het oog blijft beslissend
Uiteindelijk wordt een kleur beoordeeld door mensen, in daglicht, vanuit verschillende hoeken. Een spuiter met ervaring ziet nuances die een meting mist. Daarom blijft het spuiten van een proefstaal en het bijkleuren met de hand een vast onderdeel van goed kleurwerk. Software versnelt het proces, maar het oog beslist.
De invloed van de spuittechniek
Bij metallic kleuren bepaalt de spuittechniek mede hoe de kleur eruitziet. Hetzelfde recept kan lichter of donkerder uitvallen, afhankelijk van druk, afstand en het aantal gangen. Software kan dat niet volledig voorspellen. De ervaring van de spuiter maakt hier het verschil.
Data voor de vloot
Voor bedrijven met een wagenpark is digitale kleurinformatie waardevol. Wie per voertuig het recept en de afwerking vastlegt, kan bij een reparatie snel de juiste kleur laten mengen. Kunstmatige intelligentie kan in de toekomst helpen om verouderingspatronen te voorspellen, zodat recepten automatisch worden aangepast.
Kwaliteitscontrole
Er wordt ook gewerkt aan systemen die na het spuiten automatisch beoordelen of kleur en glans binnen de toleranties vallen. In de automobielindustrie gebeurt dat al op productielijnen. In de reparatie en het industriële spuitwerk is dat nog in ontwikkeling.
Geen vervanging van vakmanschap
Kunstmatige intelligentie is een krachtig hulpmiddel, maar geen vervanging van vakmanschap. Juist bij grote, unieke objecten en klassiekers blijft menselijk oordeel onmisbaar.
Sneller naar een goed resultaat
De echte winst zit in snelheid: minder proberen, sneller een goed vertrekpunt, minder verspilling van lak.
Een samenwerking
De beste resultaten ontstaan waar technologie en vakmanschap samenwerken.
Bij Roeffen Repaint
Wij meten kleuren, spuiten proefstalen en kleuren met de hand bij tot de kleur echt klopt.
Spectrofotometers in de praktijk
Een spectrofotometer meet hoe een oppervlak licht weerkaatst over het hele kleurenspectrum, vaak vanuit meerdere hoeken. Voor metallic kleuren is dat belangrijk, omdat die per hoek verschillen.