Zelfherstellende lak: wat kan er al en wat is nog toekomstmuziek?

Lak die kleine krasjes zelf herstelt: het klinkt als sciencefiction, maar het bestaat al. Zelfherstellende coatings worden al toegepast op bepaalde auto’s, telefoons en in de industrie. De techniek wordt verder ontwikkeld en krijgt steeds meer aandacht. Wat kan er al, en wat is nog toekomstmuziek voor voertuigen en zwaar materieel?

Het idee

Een zelfherstellende coating heeft het vermogen om kleine beschadigingen, zoals fijne krasjes, zelf te laten verdwijnen. Dat kan op verschillende manieren. Bij de bekendste variant is de lak zo elastisch dat een kras onder invloed van warmte, bijvoorbeeld zonlicht of warm water, weer vlak trekt. Andere varianten bevatten kleine capsules met herstelmiddel die openbreken bij een beschadiging.

Wat er al op de markt is

Er zijn blanke lakken voor personenauto’s die fijne krasjes van wasborstels en sleutels kunnen laten verdwijnen bij warmte. Ook bij beschermfolies wordt deze techniek veel toegepast. In de industrie worden zelfherstellende eigenschappen onderzocht voor corrosiebescherming, waarbij een beschadiging in de coating vanzelf weer wordt afgedicht.

De grenzen

Zelfherstellende lak werkt bij fijne krasjes in de bovenste laag. Bij diepere beschadigingen, steenslag tot op het metaal of deuken herstelt de laag zichzelf niet. Ook het aantal keren dat een plek zichzelf kan herstellen, is bij sommige systemen beperkt. Het is dus geen wondermiddel.

Voor zwaar materieel

Voor vrachtwagens en machines is de techniek nog weinig gangbaar. De belasting is daar vooral mechanisch: stoten, steenslag, schuren en chemicaliën. Daar is een dikke, harde en goed hechtende opbouw belangrijker dan het herstel van fijne krasjes. Wel wordt onderzoek gedaan naar coatings die bij een beschadiging roestvorming remmen.

Corrosieremmende pigmenten

Een verwante techniek wordt al langer gebruikt: primers met pigmenten die bij een beschadiging corrosie remmen. Denk aan zinkrijke primers, waarbij het zink zichzelf opoffert om het staal te beschermen. Dat is in zekere zin ook een vorm van actieve bescherming na een beschadiging.

De kosten

Zelfherstellende lakken zijn duurder dan gewone lakken. Voor personenauto’s in het hogere segment kan dat de moeite waard zijn. Voor bedrijfswagens is de vraag of de meerprijs opweegt tegen de voordelen. Voor de meeste toepassingen is een goede klassieke opbouw nu de verstandigste keuze.

Onderhoud blijft nodig

Ook met zelfherstellende lak blijft onderhoud nodig. Vuil, zout en vogelpoep kunnen de lak aantasten, en steenslag moet gewoon worden hersteld. Het voordeel is vooral dat de lak er langer mooi uitziet.

Wat de toekomst kan brengen

Onderzoekers werken aan systemen die meer schade kunnen herstellen en vaker. Als die betaalbaar en robuust genoeg worden, kunnen ze ook voor bedrijfswagens interessant worden. Het is een ontwikkeling om in de gaten te houden.

Realistisch blijven

Wie nu een voertuig laat spuiten, heeft het meeste aan een opbouw die bewezen goed werkt, met een goede voorbereiding en voldoende laagdikte.

Innovatie volgen

Lakfabrikanten brengen continu nieuwe producten uit. Een spuiterij die werkt met gerenommeerde leveranciers, profiteert van die vernieuwing.

Bij Roeffen Repaint

Wij kiezen voor systemen die zich in de praktijk hebben bewezen en volgen nieuwe ontwikkelingen met belangstelling.

Waar het naartoe gaat

Lakfabrikanten investeren fors in onderzoek naar slimme coatings. De komende jaren zullen we meer van deze technieken zien.