KENNISBANK
Begrippenlijst stralen, spuiten en restaureren
Van abrasief stralen en corrosie tot 2K-lak en spotrepair: vind een heldere uitleg van veelgebruikte termen binnen oppervlaktebehandeling, schadeherstel en restauratie.
1
Een ééncomponentlak die zonder aparte verharder wordt verwerkt en droogt door verdamping, reactie met lucht of een andere ingebouwde uithardingswijze.
2
Een tweecomponentenlak die vóór gebruik wordt gemengd met een verharder en na uitharding een sterke, duurzame afwerking vormt.
3
Een lak- of coatingsysteem met drie functionele lagen, doorgaans primer, tussenlaag of kleurlak en een beschermende aflak.
A
Een hard straalmiddel dat onder druk tegen een oppervlak wordt geblazen om roest, vuil of oude verflagen te verwijderen.
Een verzamelnaam voor straaltechnieken waarbij korrels het oppervlak reinigen en tegelijk opruwen voor een goede hechting van de nieuwe coating.
De zichtbare, laatste laklaag. Deze bepaalt onder meer de kleur, glans, uitstraling en weerstand tegen weer en gebruik.
Het zorgvuldig afdekken van delen die niet gestraald of gespoten mogen worden, zoals ruiten, rubbers, aansluitingen en typeplaatjes.
Een spuitmethode waarbij lak onder zeer hoge materiaaldruk zonder perslucht wordt verneveld. De techniek is geschikt om grote oppervlakken snel van een gelijkmatige laag te voorzien.
Een scherp en herbruikbaar straalmiddel voor het intensief reinigen en opruwen van metaal en andere harde ondergronden.
Association for Materials Protection and Performance: een internationale vakorganisatie voor corrosiebeheersing, coatings, inspectie en materiaalbescherming.
Een primer die speciaal is ontwikkeld om metaal tegen corrosie te beschermen en tegelijkertijd een hechtende basis voor volgende laklagen te vormen.
Een onregelmatige oppervlaktestructuur in de lak die lijkt op de schil van een sinaasappel. De oorzaak kan liggen in viscositeit, spuitdruk, afstand of onvoldoende vloeiing.
B
Blaasjes of zwellingen in een coating, vaak veroorzaakt door ingesloten vocht, oplosmiddelen, zouten of onvoldoende voorbereiding van de ondergrond.
Een transparante beschermlaag over de kleurlak die zorgt voor glans, kleurdiepte en extra bescherming tegen uv-straling en krassen.
C
Een corrosiebelastingsklasse volgens ISO 12944 voor omgevingen met een gemiddelde corrosieve belasting, zoals stedelijke buitenlucht of productieruimten met enige vochtigheid.
Een corrosiebelastingsklasse voor omgevingen met een hoge belasting, bijvoorbeeld industriële gebieden, kustgebieden of voortdurend vochtige productieruimten.
Een corrosiebelastingsklasse voor zeer agressieve industriële of maritieme omgevingen. Hiervoor is een zwaar en zorgvuldig opgebouwd coatingsysteem nodig.
Het aanbrengen van lak in een afgesloten spuitcabine, waar luchtstroom, stof en temperatuur beter beheerst kunnen worden.
Het herstellen van plaatwerk, constructiedelen, naden en lakschade aan voertuigen voordat de carrosserie opnieuw wordt afgewerkt.
Het dragende frame van bijvoorbeeld een vrachtwagen, trailer of machine. Een chassis vraagt om een slijtvaste en corrosiewerende lakopbouw.
De mate waarin een uitgeharde coating bestand is tegen brandstoffen, reinigingsmiddelen, zuren, logen of andere chemische stoffen.
Een primer zonder zeswaardig chroom die wordt toegepast voor hechting en corrosiebescherming, onder andere op aluminium en verzinkte ondergronden.
Een beschermende laag op een ondergrond. Een coating kan beschermen tegen roest, chemicaliën, vocht, slijtage en uv-straling.
Het controleren van ondergrond, omgevingscondities, laagdikte, hechting en uiterlijk om vast te stellen of het coatingsysteem volgens specificatie is aangebracht.
Het duurzaam beschermen van materiaal tegen aantasting, meestal met een combinatie van reinigen, stralen, primeren en aflakken.
De aantasting van metaal door een reactie met de omgeving. Bij staal is roest de bekendste vorm van corrosie.
Een hechtingstest waarbij een raster in de coating wordt gesneden. Aan de hoeveelheid losgetrokken lak wordt de hechtingsklasse beoordeeld.
D
De temperatuur waarbij vocht uit de lucht condenseert. Bij stralen en coaten moet het oppervlak voldoende boven het dauwpunt blijven.
Het vermogen van een lak om de ondergrond volledig aan het zicht te onttrekken bij een bepaalde laagdikte.
De buitenste laag van een coatingsysteem die voor kleur, glans en bescherming tegen weersinvloeden en gebruiksbelasting zorgt.
Afkorting van Dry Film Thickness: de droge laagdikte van een coating nadat oplosmiddelen of water zijn verdampt en de laag is uitgehard.
Stralen zonder toevoeging van water. Deze methode verwijdert snel roest en coatings en levert een schoon, droog straalprofiel op.
De tijd die een product nodig heeft voordat de lak stofdroog, hanteerbaar of volledig uitgehard is.
E
Een sterke tweecomponentenprimer met goede hechting en hoge weerstand tegen vocht, chemicaliën en corrosie.
Een dunne primer met etsende bestanddelen die de hechting op blank metaal, aluminium of verzinkte oppervlakken verbetert.
F
Een vullende grondlaag die kleine oneffenheden en schuurkrassen egaliseert voordat de aflak wordt aangebracht.
De wachttijd tussen twee laklagen waarin vluchtige bestanddelen kunnen verdampen voordat de volgende laag wordt aangebracht.
Een chemische voorbehandeling waarbij een dunne fosfaatlaag op metaal ontstaat voor betere hechting en aanvullende corrosiebescherming.
G
Versnelde corrosie die kan ontstaan wanneer verschillende metalen elektrisch contact maken in aanwezigheid van vocht of een andere elektrolyt.
De mate waarin een laklaag licht weerkaatst, bijvoorbeeld mat, zijdeglans, halfglans of hoogglans.
Een relatief milde straalmethode met glazen parels die reinigt en een egaal, satijnachtig oppervlak kan achterlaten.
Intensief stralen met een hoekig mineraal of metallisch straalmiddel dat roest en coatings verwijdert en een scherp straalprofiel maakt.
De eerste laklaag op de voorbereide ondergrond. De grondlaag bevordert hechting en kan bescherming bieden tegen corrosie.
H
De mate waarin een lak- of coatingsysteem vastzit aan de ondergrond of aan een onderliggende laklaag.
Een primer die speciaal wordt gebruikt om de verbinding tussen een lastig hechtende ondergrond en de volgende laklaag te verbeteren.
High Volume Low Pressure: een spuitsysteem dat met veel lucht en relatief lage druk vernevelt, waardoor de overspray en materiaalverliezen kunnen worden beperkt.
Het waterafstotend maken van een poreuze ondergrond zonder deze volledig af te sluiten, zodat vocht minder gemakkelijk kan binnendringen.
I
Een coatingsysteem dat is ontwikkeld voor zware belasting, zoals buitengebruik, vocht, chemicaliën of mechanische slijtage.
Het geleidelijk dunner schuren van de rand van een bestaande laklaag, zodat de overgang naar het herstelde gedeelte na het spuiten niet zichtbaar blijft.
De hechting tussen afzonderlijke lagen van één coatingsysteem, bijvoorbeeld tussen primer, tussenlaag en aflak.
Een norm voor de visuele beoordeling van roestgraden en reinheidsgraden van staal vóór het aanbrengen van verf en coatings.
Een internationale normenreeks voor de corrosiebescherming van staalconstructies door verfsystemen, inclusief omgevingsklassen en verwachte duurzaamheid.
K
Een vaste codering waarmee een specifieke lakkleur kan worden opgezocht en nauwkeurig kan worden gemengd.
Het digitaal meten van een bestaande kleur om bij reparatie of overspuiten een zo goed mogelijke kleurovereenkomst te bereiken.
Een zichtbaar verschil in tint, helderheid of verzadiging tussen twee gespoten of bestaande oppervlakken.
De afmeting van schuur- of straalkorrels. Deze beïnvloedt de snelheid, ruwheid en fijnheid van de oppervlaktebewerking.
Kathodische dompellak: een elektrisch gestuurd dompelproces waarmee ook holle ruimten en moeilijk bereikbare delen van een gelijkmatige grondlaag worden voorzien.
L
De dikte van een droge of natte verflaag, meestal uitgedrukt in micrometer. De juiste laagdikte is belangrijk voor bescherming en duurzaamheid.
Een proef waarmee wordt gecontroleerd hoe stevig een laklaag aan de ondergrond of aan een eerdere coatinglaag is verbonden.
De complete combinatie van ondergrondvoorbereiding, primer, eventuele tussenlaag, kleurlak en aflak.
Een productielijn waarin onderdelen achtereenvolgens worden voorbehandeld, gespoten en gedroogd of uitgehard.
De verbinding tussen gelaste metalen delen. Lasnaden worden zorgvuldig gereinigd en afgewerkt om roestvorming te voorkomen.
De hoeveelheid vocht in de lucht. Een te hoge relatieve luchtvochtigheid kan condensatie, tragere droging en coatingfouten veroorzaken.
M
Het beschermen van specifieke delen tegen straalmiddel, verfnevel of overspray; ook wel afplakken genoemd.
Een aflak met zeer weinig lichtreflectie. Matte lak vraagt om een gelijkmatige applicatie, omdat plaatselijk polijsten zichtbaar kan blijven.
De voorgeschreven verhouding tussen lak, verharder en eventueel verdunner. Een onjuiste verhouding kan uitharding en duurzaamheid aantasten.
Een sterk vulmiddel voor het herstellen en modelleren van beschadigingen in metalen onderdelen voordat deze worden gespoten.
Een duizendste millimeter, aangeduid als µm. Deze eenheid wordt gebruikt om de dikte van lak- en coatinglagen te meten.
Een zeer dunne eerste spuitlaag die de hechting of gelijkmatige opbouw ondersteunt en het risico op reacties met de ondergrond kan verkleinen.
N
Pneumatisch gereedschap met bewegende stalen naalden voor het plaatselijk verwijderen van roest, walshuid, slak en oude coating.
Een werkwijze waarbij een volgende laklaag na de voorgeschreven uitdamptijd wordt aangebracht zonder de vorige laag eerst volledig te drogen of te schuren.
De dikte van een pas aangebrachte, nog natte verflaag. Met deze meting kan de verwachte droge laagdikte worden berekend.
Het dun uitspuiten van lak naar de omliggende zone om een reparatiekleur geleidelijk te laten overlopen in de bestaande lak.
O
Het materiaal of de bestaande laag waarop een nieuw verfsysteem wordt aangebracht, zoals staal, aluminium, kunststof, hout of polyester.
Het verwijderen of behandelen van roest voordat een nieuw beschermend coatingsysteem wordt aangebracht.
Het verwijderen van olie, vet, siliconen en ander vuil. Goed ontvetten voorkomt hechtingsproblemen en lakfouten.
Lak waarin organische oplosmiddelen zorgen voor de juiste verwerking. Tijdens droging verdampen deze vluchtige bestanddelen.
Verfnevel die buiten het bedoelde spuitvlak terechtkomt en daar een ruwe of doffe afzetting kan vormen.
P
Een chemische behandeling die een dunne beschermende laag op metaal vormt en de gevoeligheid voor corrosie verlaagt.
Metalen carrosserie- of constructiedelen die bij schade kunnen worden gericht, uitgedeukt, gelast en opnieuw afgewerkt.
Het vullen en egaliseren van deuken, naden of oneffenheden om een strak oppervlak voor de lakopbouw te creëren.
Een afwerking waarbij droog poeder elektrostatisch wordt aangebracht en daarna in een oven uithardt tot een sterke laag.
Een oplosmiddelvrije coating in poedervorm die elektrostatisch wordt aangebracht en door verhitting tot een gesloten beschermlaag versmelt.
Een vezelversterkt kunststofmateriaal dat veel voorkomt in carrosseriedelen, cabines en vaartuigen en met speciale technieken wordt hersteld.
Een sterke laksoort met goede glans- en kleurbehoud, uv-bestendigheid en weerstand tegen slijtage en chemicaliën.
De beperkte verwerkingstijd van een gemengd tweecomponentenproduct voordat het te ver reageert en niet meer correct kan worden aangebracht.
Een grondlaag die hechting bevordert, de ondergrond afsluit en afhankelijk van het type ook corrosie tegengaat.
Een hechtingstest waarbij een verlijmde dolly loodrecht van de coating wordt getrokken om de benodigde trekkracht en het breukvlak te bepalen.
R
Een uitgebreid kleursysteem waarin kleuren systematisch zijn gerangschikt op tint, helderheid en verzadiging.
Een gestandaardiseerde kleur uit het Europese RAL-systeem, veel gebruikt voor machines, voertuigen en industriële toepassingen.
Een classificatie van hoe grondig roest, walshuid, oude coating en vervuiling van een metalen oppervlak zijn verwijderd.
Lak die wordt gebruikt om een plaatselijke beschadiging te herstellen en aan te laten sluiten op de bestaande afwerking.
Nieuw gevormd of vervangend plaatmateriaal waarmee een doorgeroest of zwaar beschadigd carrosseriedeel wordt hersteld.
Het technisch en esthetisch herstellen van een voertuig, machine of object, met behoud of herstel van de oorspronkelijke uitstraling.
Een poreuze corrosielaag die ontstaat wanneer ijzer of staal in aanraking komt met zuurstof en vocht.
Maatregelen die nieuwe roestvorming vertragen of voorkomen, zoals stralen, afdichten en het aanbrengen van een geschikt coatingsysteem.
S
Een reinheidsgraad volgens ISO 8501-1 voor grondig stralen, waarbij vrijwel alle slecht hechtende vervuiling en coating is verwijderd.
Een veelgevraagde reinheidsgraad voor zeer grondig stralen. Het oppervlak is vrijwel volledig vrij van roest, walshuid, coating en zichtbare vervuiling.
De hoogste visuele straalreinigingsgraad: het staal is volledig vrij van zichtbare verontreiniging en heeft een egaal metallisch uiterlijk.
Het beoordelen en vastleggen van schade, herstelwerkzaamheden, benodigde materialen en verwachte kosten.
Het repareren van deuken, scheuren, vervorming, roest en lakschade voordat het oppervlak opnieuw wordt afgewerkt.
Het mechanisch egaliseren en opruwen van een oppervlak, zodat beschadigingen verdwijnen en een volgende laklaag goed kan hechten.
De grofheid van schuurmateriaal, aangeduid met een korrelgetal. Een lager getal schuurt grover; een hoger getal zorgt voor een fijnere afwerking.
Een afdichtende tussenlaag die poreuze plekken, schuurkrassen of overgangen isoleert en een egale basis voor de aflak maakt.
Kleine ronde putjes in de lak die vaak ontstaan door verontreiniging met siliconen, olie of vet.
Een relatief zachte straalmethode met natriumbicarbonaat, geschikt voor het reinigen van kwetsbaardere ondergronden of onderdelen.
Kleine kratertjes of blaasjes die ontstaan wanneer oplosmiddel te snel uit een al sluitende laklaag probeert te ontsnappen.
Een plaatselijke lakreparatie waarbij alleen het beschadigde deel en de directe omgeving worden hersteld.
De vorm en verdeling van de laknevel uit het spuitpistool. Een gelijkmatig spuitbeeld is noodzakelijk voor een egale laag.
Een afgesloten, geventileerde ruimte waarin lak gecontroleerd en zo stofarm mogelijk wordt aangebracht en gedroogd.
De luchtdruk waarmee lak wordt verneveld. De juiste druk draagt bij aan een gelijkmatig spuitbeeld en beperkt lakfouten.
Eén gelijkmatige beweging van het spuitpistool over het werkstuk, met vaste afstand, snelheid en overlap.
Fijne lakdeeltjes die tijdens het spuiten in de lucht komen en door afzuiging en filtering worden beheerst.
Gereedschap dat lak met lucht of materiaaldruk vernevelt en gecontroleerd over het werkstuk verdeelt.
Stofdeeltjes die tijdens het spuiten in de natte lak terechtkomen en na droging zichtbaar blijven.
Een afgesloten ruimte waarin straalwerk gecontroleerd wordt uitgevoerd en straalmiddel, stof en afval worden opgevangen.
De druk waarmee het straalmiddel wordt aangevoerd. Deze wordt afgestemd op het materiaal, de vervuiling en het gewenste straalprofiel.
Een hoekig straalmiddel voor het verwijderen van roest en oude coatings en het creëren van een ruw hechtingsprofiel.
De hoek waaronder het straalmiddel het oppervlak raakt. Deze beïnvloedt de reinigende werking, inslag en ruwheid.
Het korrelmateriaal waarmee wordt gestraald, zoals grit, aluminiumoxide, glasparels of soda.
De microscopische ruwheid die na het stralen achterblijft en de mechanische hechting van een coating ondersteunt.
Een slijtvaste hogedrukslang die het mengsel van lucht en straalmiddel van de straalketel naar de straalpijp transporteert.
Het onder druk reinigen en opruwen van een oppervlak met een straalmiddel, vaak als voorbereiding op een nieuw verfsysteem.
De oorspronkelijke ondergrond waarop een coating wordt aangebracht, bijvoorbeeld staal, aluminium, polyester, kunststof of hout.
Licht en gecontroleerd stralen om een bestaande coating of verzinkt oppervlak op te ruwen zonder de onderliggende laag onnodig te verwijderen.
T
Technical Data Sheet: het technische productblad met informatie over menging, verwerking, laagdikte, droogtijd en geschikte ondergronden.
Het beschermen van staal door het in vloeibaar zink te dompelen, waardoor een metallisch gebonden corrosiewerende zinklaag ontstaat.
De laatste laag van een coatingsysteem; deze geeft de gewenste kleur en glans en beschermt de onderliggende lagen.
Een coatinglaag tussen primer en aflak die extra laagdikte, barrièrewerking of aansluiting tussen producten biedt.
U
De tijd waarin water of oplosmiddelen uit een aangebrachte laklaag verdampen voordat een volgende laag of geforceerde droging volgt.
Het terugvormen van gedeukt plaatwerk, waar mogelijk met behoud van zo veel mogelijk origineel materiaal.
Het chemische of fysieke proces waardoor lak zijn definitieve hardheid, hechting en bestendigheid bereikt.
Het geleidelijk laten verlopen van kleur- of blanke lak buiten de eigenlijke reparatiezone om een onzichtbare overgang te maken.
De mate waarin een coating bestand is tegen zonlicht zonder snel te verkleuren, te verpoederen of glans te verliezen.
Het snel uitharden van een speciaal product met ultraviolet licht, bijvoorbeeld bij bepaalde primers, plamuren of blanke lakken.
V
Een product dat aan lak kan worden toegevoegd om de viscositeit en verwerking aan te passen aan temperatuur, spuitmethode en werkstuk.
Zeer fijne verfdruppels die bij het verspuiten ontstaan; zie ook spuitnevel en overspray.
De complete, op elkaar afgestemde combinatie van voorbehandeling, primer, tussenlagen en aflak voor een bepaalde toepassing.
Een component die aan 2K-lak wordt toegevoegd om de chemische uitharding en uiteindelijke eigenschappen te activeren.
De mate van vloeibaarheid of stroperigheid van lak. De juiste viscositeit is belangrijk voor verneveling, vloeiing en laagdikte.
De mate waarin natte lak na het spuiten uitvloeit tot een egaal oppervlak zonder zichtbare spuitstructuur.
Alle werkzaamheden vóór het spuiten, zoals demonteren, reinigen, ontvetten, stralen, schuren, plamuren en maskeren.
Een voorbereidende laag die de zuiging van een poreuze ondergrond vermindert en de hechting van volgende lagen verbetert.
W
Lak waarbij water een belangrijk deel van het oplosmiddel vervangt. Deze techniek wordt veel gebruikt voor kleurlagen.
Een proces waarbij een verwarmd onderdeel in zwevend poeder wordt gebracht, waarna het poeder smelt en een relatief dikke coating vormt.
Z
Naar beneden gelopen verdikkingen in natte lak, meestal veroorzaakt door te veel materiaal, te weinig afstand of een te trage spuitbeweging.
Een bekende benaming voor abrasief stralen. Professioneel worden vaak andere, specifiek gekozen straalmiddelen dan zand gebruikt.
Een corrosiewerende primer met zinkbestanddelen die staal extra beschermt, vooral bij beschadigingen en zware buitenbelasting.
Een primer met een hoog gehalte aan metallisch zink die staal kathodisch beschermt wanneer het coatingsysteem wordt beschadigd.
De inwerking van zout, bijvoorbeeld strooizout of zeelucht, die corrosie van onbeschermd metaal sterk versnelt.
Geen begrippen gevonden
Probeer een andere zoekterm of herstel het volledige overzicht.